I lüs al neon, un nomm che par poetich, sun en realtà di surgent lüminùs che fan lüs duperand gas inert. El püsee comun l’è el neon (Ne), da induè deriva el sò nomm, ma i lüs al neon pœden vèss fatt de tanti gas inert diferent.
La storia di lüs al neon la remonta a la fin del XIX secul, inventada del chimich frances Georges Claude. In cominzament a i henn staits tant drovads par cartellon comerciai e par paesaj urban parqè i pœdiven far veder test e grafic cond una luxenteza volta e color vibrants. Incœu, i lüs al neon sun minga sultant un element impurtant de art e de design ma sun anca duperà in di vari ucasiun, cuma spetacul sul palq, decoraziun e pubblicità cumercial.
Donca, perché i lüs al neon dan fœura di culur diferent de lüs? Chestu perché pœden duperà diferent tip de gas inert e rivestiment fluoresent. Quand qe una corrent eletrega la passa a travers el gas ind una lux a neon, i molecole de gas inn ecitade, e i produxen fluorescenza. Gas diferents produxen color diferents. Par esempi, el neon (Ne) buta fœura lüs ross, l’argon (Ar) buta fœura lüs blu, l’eli (He) buta fœura lüs giall e una mes’cia de argon e neon buta fœura lüs naranz. Inolter, i lüs al neon pœden produrr diferenti culur duperand diferenti tip de rivestiment fluoresent. El rivestiment fluoresent l’è de solet aplicà a la paret interna o a la cunchiglia esterna de la lüs al neon; quand la lüs la pasa travers el rivestiment, la se riflett e la se sparpagna, mustrand inscì di culur diferent.
Donca, i lüs al neon pœden avegh di culur diferent seleziunand diferenti gas e rivestiment fluoresent, che l’è el motif per cui i lüs al neon dan fœura una varietà de culur. Duperà per l’illuminaziun ambiental, per l’illuminaziun decorativa o per i regal su misura, i lüs al neon sun una surgent lüminùs parècc interessant e diversa.





